6

Sobota 9 października, godz. 19:00; Archikatedra śś. Piotra i Pawła w Poznaniu

Msza Nostre-Dame jest dla muzyki tym, czym katedra Notre-Dame dla architektury. Genialne dzieło, zresztą ostatnie, które napisał Guillaume de Machaut (1300-1377), słynny za życia przede wszystkim ze swojej twórczości świeckiej. I to zarówno muzycznej, jak i poetyckiej: współcześni badacze mówią o nim, że był ostatnim, który osiągnął arcymistrzostwo w obydwu dziedzinach – sztuki słowa i sztuki dźwięku. Dzieło jest zarazem testamentem Machauta i pierwszym nieanonimowym pełnym cyklem ordinarium missae w historii muzyki. Natomiast interpretacja Mszy Nostre-Dame, której dokonał Marcel Pérès ze swoim zespołem Organum w 1998 roku, była wydarzeniem, które bezpowrotnie zmieniło wyobrażenie o muzyce dawnej. Estetyka, którą zaproponował Pérès, wywołała osłupienie i niedowierzanie (a czasami pewnie też zgorszenie) w gronie wielu melomanów i muzykologów, a jednocześnie rozdmuchała żar, który okazał się wciąż tlić pod warstwą popiołów, w które obróciło dawną muzykę zerwanie ciągłości przekazu; iskrę, która okazała się tlić w wioskach Korsyki. Zmarła Muzyka niespodziewanie odzyskała puls.

Założony i prowadzony przez Marcela Pérèsa Ensemble Organum to francuski zespół, który w dziedzinie wykonawstwa dawnego śpiewu sakralnego ma status legendy. Zawdzięcza go śmiałym i niekonwencjonalnym metodom poszukiwania istoty śpiewu liturgicznego. Marcel Pérès szukał jej w żywych tradycyjnych kulturach śpiewaczych , m. in. bizantyjskiej, korsykańskiej czy arabskiej, znajdując w nich klucz do zapomnianej tradycji muzycznej Zachodu. Organum na przestrzeni swojej działalności nagrało kilkadziesiąt płyt, z których takie jak Msza Nostre-Dame Guillaume’a de Machaut, czy nagrania śpiewu z franciszkańskich manuskryptów z Korsyki lub chorału starorzymskiego były punktami zwrotnymi w podejściu do tzw. muzyki dawnej i tzw. chorału gregoriańskiego. Ensemble Organum ma na celu odkrywanie nie tylko korzeni śpiewu liturgicznego, ale wręcz samej istoty muzyki – i realizuje go konsekwentnie już od niemal czterdziestu lat, nierzadko wprawiając przy tym w zdumienie konserwatywnych muzykologów, wytyczając nowe szlaki i ustanawiając nowy kanon. Październikowy koncert będzie pierwszym występem grupy w Poznaniu.